PROGRAM PROFILAKTYCZNY

 

„DZIECKO W SIECI”

 

GIMNAZJUM IM. ANNY NAKWASKIEJ

 

W MAŁEJ WSI

 

 

 

 

 

 

 

 

Wstęp

 

Internet jest nieocenionym narzędziem komunikacji, edukacji i rozrywki. Każdy znajdzie w nim coś dla siebie, jego zalety można długo wymieniać. Niestety z korzystaniem z Internetu wiążą się także rozmaite zagrożenia (np. oszustwa, kradzieże, itp.). Szczególnie ważną kategorię stanowią zagrożenia dla najmłodszych użytkowników Sieci. Dzieci narażone są na kontakt z niebezpiecznymi treściami, których w Internecie nie brakuje. Kontakt z pornografią, czy materiałami nasyconymi przemocą może trwale odbić się na psychice dziecka. Równie niebezpieczny dla najmłodszych jest kontakt online z dorosłymi, podającymi się za dzieci lub w inny sposób próbującymi zdobyć zaufanie dziecka. Kontakty takie mają często kontekst seksualny. Przeważnie jest to wyłącznie rozmowa, co może mieć zły wpływ na dzieci. Często jednak nawiązanie takiej relacji prowadzić ma do spotkania w rzeczywistym świecie. Spotkania, które może skończyć się tragicznie. Do niedawna o tego rodzaju sytuacjach dowiadywaliśmy się głównie z przekazów zagranicznych. Wraz z rozwojem Internetu sytuacje takie mają miejsce również w naszym kraju. Słuszność obaw o bezpieczeństwo dzieci korzystających z Internetu w Polsce potwierdzają badania przeprowadzone przez Fundację Dzieci Niczyje w 2003 roku. Wzięło w nich udział blisko 9000 dzieci korzystających z Internetu. Wyniki badań wykazują bardzo dużą beztroskę dzieci i niski poziom świadomości zagrożeń.

Podstawową zasadą służącą zachowaniu bezpieczeństwa w Sieci jest nie podawanie rozmówcom żadnych prywatnych danych.

Zapewnienie dzieciom bezpieczeństwa w Internecie możliwe jest przede wszystkim na drodze edukacji. Świadomość zagrożeń i znajomość zasad bezpieczeństwa może uchronić najmłodszych użytkowników Sieci przed doznaniem krzywdy ze strony internetowego ”przyjaciela”.

Założeniem programu ”Dziecko w Sieci” jest profilaktyka, czyli działania, które mają zapobiec sytuacji, gdy dzieci używając Internetu stają się ofiarami przestępstw. Zajęcia nie mają dotyczyć jednak wyłącznie zagrożeń związanych z Internetem. Celem programu jest również pokazanie dobrych stron Sieci. Chcemy pokazać, że Internet może być bezpiecznym miejscem pracy, edukacji i rozrywki a jest to możliwe tylko dzięki znajomości zagrożeń i stosowaniu zasad bezpieczeństwa.

 

 

I.      CELE GŁÓWNE

 

     1. Uwrażliwienie opinii społecznej na problem pedofilii w Internecie.

     2. Edukacja dzieci w zakresie zachowania bezpieczeństwa w Sieci,

  3. Edukacja rodziców i nauczycieli, wychowawców pracujących z dziećmi w zakresie zasad bezpieczeństwa dzieci w Internecie.

  4.Ochrona przed aktualnymi problemami i wynikającym z nich ryzykiem korzystania z sieci Internet.

5. Bezpieczeństwo korzystania przez dziecko z Internetu.

6.     Kształtowanie osobowości dziecka i wspieranie jego rozwoju.

 

                II. CELE SZCZEGÓŁOWE

 

1.     Wyrabianie umiejętności radzenia sobie z trudnymi sytuacjami i problemami.

2.     Nauczenie wyrażania i rozpoznawania uczuć własnych i innych oraz rozumienie i akceptowanie emocji.

3.     Kształtowanie pozytywnej samooceny, świadomości własnej tożsamości i niepowtarzalności oraz osobistej odpowiedzialności.

4.     Zwracanie uwagi na ryzykowne zachowania w Internecie.

5.     Przedstawienie zasad bezpieczeństwa i kontroli poczynań w Internecie.

6.     Przedstawienie wskazówek i rad, jak poruszać się po Internecie przeznaczonych dla dzieci, rodziców, nauczycieli, wychowawców.

7.     Zapoznanie rodziców nie znających tego medium z możliwościami Internetu oraz z jego zagrożeniami, w szczególności tymi, które dotyczą ich dzieci.

8.     Uświadomienie rodzicom, że Internet stanowić zaczyna jedną z płaszczyzn życiowych człowieka i w związku z tym powinni zdawać sobie sprawę z zachowań swoich dzieci w Sieci, przede wszystkim dla ich własnego bezpieczeństwa.

9.     Pokazanie dzieciom, jakie zachowania w Internecie są dla nich potencjalnie niebezpieczne i w jaki sposób powinny ich unikać.

10.  Upowszechnianie bezpiecznego i właściwego zachowania w Internecie, głównie poprzez promocję zasad.

11.  Nauczenie umiejętności budowania pozytywnych relacji z innymi ludźmi poprzez sieć Internet.

III.           BAZA PROGRAMU

1.     Statut Gimnazjum im. Anny Nakwaskiej w Małej Wsi.

2.     Wyniki ankiet dla uczniów.

3.     Szkoleniowe rady pedagogiczne przeprowadzone przy współpracy z Poradnią Psychologiczno – Pedagogiczną w Płocku, w ramach WDN i przy współpracy z  ODN w Płocku.

4.     Stała współpraca z Poradnią Psychologiczno – Pedagogiczną, policją, Urzędem Gminy, rodzicami.

5.     Dobrze funkcjonujący Samorząd Uczniowski.

6.     Wykwalifikowana kadra nauczycielska.

7.     Dobre rozeznanie w zakresie potrzeb opiekuńczo-wychowawczych w środowisku uczniowskim.

8.     Tablice informacyjne o zagrożeniach czyhających w Internecie i zasadach bezpieczeństwa oraz adresy stron www, gdzie można znaleźć więcej informacji o zagrożeniach oraz w jaki sposób im zapobiegać.

 

IV.           TECHNIKI PRACY:

Ö         rysunki,

Ö         krąg uczuć,

Ö        odgrywanie scenek – psychodramy,

Ö         burza mózgów,

Ö         dyskusje klasowe,

Ö         uzupełnianie zdań,

Ö         opowiadania, bajki,

Ö         gry i zabawy,

Ö         praca w parach i grupach.

 

V.              CZAS REALIZACJI:

      Rok szkolny 2005/2006.

 

VI.           ZADANIA DO REALIZACJI:

1.     Opracowanie planu zasad bezpieczeństwa w Internecie wspólnie z przedstawicielami Rady Szkoły i Samorządu Uczniowskiego.

Ö       sprecyzowanie zasad i reguł bezpieczeństwa

2.     Wpisanie do Statutu Szkoły opracowanych zasad bezpieczeństwa oraz ich wprowadzenie.

3.     Edukacja w formie działań profilaktycznych skierowana na uczniów, rodziców i nauczycieli:

a.      Działania skierowane na uczniów:

  - wyjaśnić zjawisko zagrożenia

  - uświadomienie, że sieć Internet niesie wszelkiego rodzaju zagrożenia tj.

       kontakt z treściami nielegalnymi i szkodliwymi;

       narażenie na niebezpieczeństwo w prawdziwym świecie;

       różne formy nękania za pośrednictwem Sieci;

       złamanie prawa i narażenie na straty finansowe;

 - uczyć jak poruszać się po Internecie by unikać tych zagrożeń.

 

b.      Działania skierowane na rodziców:

­       nauczyć dostrzegania zjawiska zagrożeń w sieci;

­       uwrażliwić na konieczność reagowania na wszelkie objawy zagrożenia w sieci Internet;

­       zmobilizować rodziców do podjęcia wspólnych działań zmierzających do ochrony dzieci przed zagrożeniami czyhającymi w Internecie.

c.     Działania skierowane na nauczycieli:

­       utworzenie grupy wsparcia celem wymiany doświadczeń i wzajemnej pomocy;

­       zastosowanie systemu interwencyjnego wobec ofiary;

­       szkolenia;

­       współpraca z rodzicami;

­       wdrażanie do programu wszystkich pracowników szkoły.

 

VII.       SPOSOBY REALIZACJI

DZIAŁANIA WSTĘPNE

 

LP

Działania wstępne

Sposoby i formy realizacji

Termin

Osoby odpowiedzialne

Uwagi

1.

Opracowanie zasad bezpiecznego korzystania z Internetu.

 

Spotkanie z Samorządem Uczniowskim i Radą Rodziców – współudział uczniów i rodziców w powstawaniu zasad bezpiecznego korzystania z Internetu.

listopad

Wychowawcy klas, opiekun SU, psycholog szkolny

 

2.

Udokumentowanie opracowanych zasad bezpieczeństwa oraz jego wrowadzenie.

- Wpisanie do Statutu Szkoły.

­  Wywieszenie w widocznym miejscu w szkole.

­ Zajęcia warsztatowe dla każdej klasy (np. 2 godz.) dotyczące zasad. Wytłumaczenie poszczególnych zasad za pomocą metod aktywnych.

­  Konkurs na plakat ilustrujący normy.

listopad

Dyrektor szkoły

Wychowawcy klas

Wychowawcy klas przy współudziale nauczyciela plastyki

 

 

DZIAŁANIA SKIEROWANE NA UCZNIA

LP

Działania skierowane na ucznia

Sposoby i formy realizacji

Termin

Osoby odpowiedzialne

Uwagi

1.

Wyjaśnienie zjawiska zagrożenia bezpieczeństwa w sieci Internet.

 

Rozmowy, dyskusje na zajęciach z wychowawcą

grudzień

Wychowawcy klas

 

2.

Nauczenie kontrolowania i racjonalnego użytkowania z sieci Internet.

Opracowanie wzorcowych scenariuszy zajęć;

­    Inscenizacje, konkursy plastyczne, dramy

grudzień

cały rok

Wychowawcy klas,

Nauczyciel informatyki,

Nauczyciel plastyki

 

3.

Wyrabianie czujności wśród uczniów wobec zagrożeń  przy korzystaniu z sieci Internet.

j.w.

zajęcia pozalekcyjne – kółko informatyczne

cały rok

j.w.

 

 

DZIAŁANIA SKIEROWANE NA RODZICÓW

LP

Działania skierowane na rodziców

Sposoby i formy realizacji

Termin

Osoby odpowiedzialne

Uwagi

1.

Nauczanie dostrzegania niebezpieczeństw w sieci.

­ Spotkania z nauczycielami, wychowawcami oraz z psychologiem szkolnym;

Przekazanie informacji na temat wyników ankiet przedstawiających problem uzależnienia od Internetu;

­ Spotkania z psychologiem szkolnym – pedagogizacja – dostarczanie wiedzy o zjawisku zagrożenia w sieci Internet.

listopad

grudzień

cały rok

Dyrekcja,

Wychowawcy,

Psycholog szkolny

 

2.

Uwrażliwienie na konieczność reagowania na wszelkie przejawy zagrożenia.

-Włączanie rodziców do działań na rzecz bezpieczeństwa dziecka w sieci;

­ Pogadanki i spotkania;

­ Rozmowy indywidualne;

 

cały rok

Wychowawcy klas

 

3.

Podejmowanie wspólnych działań zmierzających do zminimalizowania przejawów uzależnienia od sieci.

 

Dyskusja w trakcie spotkań z rodzicami na temat zagrożenia w sieci;

- Wymiana doświadczeń między rodzicami.

cały rok

wychowawcy klas

 

DZIAŁANIA SKIEROWANE NA NAUCZYCIELI

LP

Działania skierowane na nauczycieli

Sposoby i formy realizacji

Termin

Osoby odpowiedzialne

Uwagi

1.

2.

Utworzenie grupy wsparcia.

Kształtowanie umiejętności postępowania w sytuacji zagrożenia

- Spotkania w miarę potrzeb,

­ Wymiana doświadczeń.

- Odwoływanie się do opracowanych zasad bezpieczeństwa w sieci

 

cały rok

cały rok

Zespół  d/s

Profilaktyki

wychowawcy klas,

nauczyciele

 

3.

Szkolenia.

Tematyka szkoleń:

­       Wdrażanie programu profilaktyki na zajęciach lekcyjnych,

­       Korzystanie z fachowej literatury,

­       Korzystanie z informacji umieszczonej na stronie

­       www. dzieckowsieci. pl

grudzień

p.Beata Marczak

 

4.

Współpraca z rodzicami

Spotkania indywidualne, grupowe, klasowe,

­ Wzajemna wymiana doświadczeń,

­ Udzielanie porad, wskazówek,

­ Zaangażowanie rodziców w realizację programu.

cały rok

wychowawcy klas

 

5.

Wdrożenie do programu wszystkich pracowników szkoły.

- Zapoznanie ze szkolnym programem profilaktyki

  „Dziecko w sieci”,

­ Dbanie o przepływ informacji.

 

cały rok

 

pracownicy szkoły

 

 

Poprzez zastosowanie działań dążymy do tego, aby uczeń:

Ø     umiejętnie dobierał i selekcjonował treści dostępne w sieci Internet,

Ø     nigdy nie podawał informacji o sobie, takich jak: swój adres, numer telefonu, miejsce pracy i numer do rodziców, oraz nazwy i miejsce swojej szkoły,

Ø     mówił swoim rodzicom wszystko co sprawiło, że czuje się zakłopotany kiedy używał Internetu,

Ø     nigdy bez zgody rodziców nie umawiał się na spotkanie z kimś, kogo poznał w Internecie,

Ø     nigdy nie odpowiadał na wiadomości z sieci, które są agresywne, przerażające albo wywołujące u niego zmieszanie,

Ø     nigdy bez zgody rodziców nie wysyłał własnych zdjęć ani innych prywatnych materiałów osobie, którą poznał online,

Ø     przestrzegał reguł, jakie ustalili jego rodzice, dotyczących korzystania z Internetu,

Ø     w Internecie znajdują się strony przeznaczone tylko dla dorosłych, jeżeli sam znajdzie taką stronę, opuści ją.

 

VIII.     REALIZATORZY, KOORDYNATORZY I ADRESACI

PROGRAMU.

 

Realizatorami programu są pracownicy Gimnazjum im. Anny Nakwaskiej w Małej Wsi, zarówno nauczyciele jak i pracownicy administracyjni, rodzice i uczniowie naszej szkoły ze szczególnym uwzględnieniem  Samorządu Uczniowskiego.

Koordynatorzy programu:

Beata Marczak

Zespół d/s profilaktyki w składzie:


1.    Marczak Beata

2.    Zielińska Joanna

3.    Gorzycka Izabela

4.    Maćkiewicz Edyta

5.    Milewska Jadwiga

6.    Krzemińska Marzanna

7.    Szumlicka Monika

8.    Bieńkowska Adrianna

 

Program adresowany jest do wszystkich uczniów szkoły.

IX.            EWALUACJA PROGRAMU (będzie dokonywana co roku):

Ø     ankiety anonimowe dla uczniów i realizatorów programu,

Ø     rozmowy z uczniami,

Ø     rozmowy z nauczycielami,

Ø     rozmowy z rodzicami,

Ø     rozmowy z pracownikami administracyjnymi,

Ø     obserwacja zachowań uczniów,

Ø     rejestr przypadków niewłaściwych zachowań prowadzonych przez wychowawców.

 

Zasady bezpieczeństwa w sieci Internet

1.    Posługuj się nickiem, który nie zawiera informacji o tobie

2.    Nie podawaj swego nazwiska, adresu, nr telefonu

3.    Nie spotykaj się z obcymi

4.     Nie przesyłaj obcym swojego zdjęcia

5.    Jak coś cię niepokoi, powiadom o tym rodziców

6.     Na pierwsze spotkanie zawsze idź w towarzystwie rodziców lub innej zaufanej osoby.

 

 

Jeżeli jesteś rodzicem dziecka w Sieci, powinieneś:

 

 


 

Scenariusz zajęć dotyczący bezpieczeństwa dzieci w sieci Internet

Zajęcia trwają 2x45 minut

Prowadzący wchodzą do klasy kilka minut przed dzwonkiem odsuwają ławki i ustawiają krzesła w kształcie koła, tak, aby każdy uczeń miał dla siebie jedno krzesło.

1. Po dzwonku

Prowadzący zapraszają nauczyciela lub pedagoga do wybrania sobie miejsca w kręgu, sami także wybierają sobie miejsce.

Prowadzący przedstawiają się i witają się z nauczycielem/pedagogiem i uczestnikami zajęć.

2. Prowadzący przedstawia cel spotkania.

Najpierw pyta: ”Ludzie potrzebują tego do pracy, dzieci, młodzież do nauki – jak myślicie co to może być?” Wysłuchuje kilku propozycji. Jeśli uczestnicy nie zgadną podpowiada, że chodzi o komputer. "Do czego może służyć komputer?" - burza mózgów. Ważne tutaj, żeby dzieci powiedziały o Internecie, jeśli nie padnie taki pomysł, trzeba je na ten pomysł naprowadzić, ostatecznie im o tym powiedzieć i dopisać do listy. Następnie informujemy dzieci że zajęcia dotyczą Internetu.

3. Co to jest Internet?

Prowadzący pyta dzieci:

"Internet - kto wie, co to jest niech podniesie rękę?"- prowadzący liczą glosy i zapisują na tablicy.

"Kto z was korzystał z Internetu niech podniesie rękę" - prowadzący liczą glosy i zapisują na tablicy. "Więc co to jest Internet?" - uczestnicy próbują zdefiniować Internet. Prowadzący zwracają uwagę na poprawne sformułowania dotyczące Internetu. Jeżeli trzeba sami mówią czym jest Internet.

13

4. Co można robić za pomocą Internetu?

 

Burza mózgów. Ważne, aby padły pomysły: szukać informacji, ściągać cos, robić zakupy, grać w gry, pisać e-maile, używać chat-u, komunikatorów, poznawać nowych znajomych, umawiać się na spotkania. Prowadzący spisują wszystkie propozycje, ewentualnie naprowadzają dzieci na nie wymienione zastosowania Sieci. Przy okazji pytają się o doświadczenia dzieci w korzystaniu z sieci. Pytają np. jakie strony dzieci odwiedzają najczęściej.

 

5. List.

Prowadzący prosi klasę o podzielenie się na 4 grupy. Prowadzący rozdaje w kopertach każdej grupie daje wcześniej przygotowane karteczki z fragmentami tekstu. Zadaniem grup jest ułożenie i zapisanie w formie listu, historii danego bohatera z wykorzystaniem tekstów z koperty.

 

KOPERTA I z napisem "Ewa - 13 lat", zawiera fragmenty:

" ...poznałam go na czacie..."

"...na początku był bardzo miły, miał takie same zainteresowania jak ja, rozumiał mnie jak nikt inny..."

"...gdy zaczął mi grozić wierzyłam ze tak się stanie..."

"...wstydziłem się o tym powiedzieć, obiecałem, ze nigdy nie zawiodę jego zaufania..."

"...to się jakoś samo stało..."

"...bałam się bo wiedziałam ze to ja zgodziłam się z nim spotkać- rodzice byliby wściekli gdyby znali prawdę..."

KOPERTA II - Wojtek ma 15 lat.

"...poznaliśmy się w Internecie ..."

"...prosił żebym mu opowiedział o sobie..."

"...pytał czy mieszkam z mamą i z tatą..."

"...opowiadał mi, ze przyjaźni się z wieloma osobami w moim wieku..."

"...poprosił mnie o przesłanie zdjęcia ..."

"...zaproponował spotkanie ..."

Wszystkie lub wybrane grupy przedstawiają historie ułożone w formie listu. Prowadzący po przytoczeniu każdej historii zwracają uwagę na niebezpieczne zachowania jej bohatera, jak:

 

Ø      umawianie się z nieznajomymi

Ø       podawanie prywatnych danych /adres, numer telefonu/

Ø       przesyłanie zdjęć obcym

 

 

 

 

 

6. Plan bezpieczeństwa

 

W tych samych grupach układają plan bezpieczeństwa w Internecie. Prowadzący zajęcia proszą je, żeby na podstawie przytoczonych historyjek i własnych doświadczeń i pomysłów ustaliły i zanotowały w punktach jak należy się zachowywać, żeby być bezpiecznym w Intenecie.

Następnie prowadzący prosi wybrane grupy o podanie zanotowanych zasad bezpieczeństwa, drugi z prowadzących zapisuje dobre pomysły na tablicy. Inne grupy pyta czy mają coś do dodania. Prowadzący powinien uzupełnić listę o brakujące zasady.

Ważne, żeby na tablicy pojawiły się takie zasady jak:

Þ    posługuj się nickiem, który nie zawiera informacji o tobie

Ø      nie podawaj swego nazwiska, adresu, nr telefonu

Ø       nie spotykaj się z obcymi

Ø       nie przesyłaj obcym swojego zdjęcia

Ø       jak coś cię niepokoi, powiadom o tym rodziców

Ø       na pierwsze spotkanie zawsze idź w towarzystwie rodziców lub innej zaufanej osoby

7. Konkurs na plakat o tematyce bezpieczeństwa w Internecie lub konkurs na komiks o tematyce "Bezpieczeństwo dzieci i Internecie".

Plakaty mogą odnosić się do najważniejszych zasad bezpieczeństwa. Dzieci mogą je przygotować w domu lub szkole.

 

148. Ankiety

 

Rozdaj ankiety ewaluacyjne. Poinformuj dzieci, że ankieta jest anonimowa i poproś by wypełniały ją indywidualnie. Po kilku minutach zbierz wypełnione ankiety

 

Materiały do realizacji zajęć :15

Ewa – 13 lat

“...poznałam go na czacie...”

“...na początku był bardzo miły,

miał takie same zainteresowania jak ja, rozumiał mnie jak nikt inny...”

“...gdy zaczął mi grozić wierzyłam ze tak się stanie...”

“...wstydziłam się o tym powiedzieć, obiecałam, ze nigdy nie zawiodę jego zaufania...”

“...to się jakoś samo stało...”

“...bałam się bo wiedziałam ze to ja zgodziłam się z nim spotkać

- rodzice byliby wściekli gdyby znali prawdę...”

Wojtek - 15 lat.

“...poznaliśmy się w Internecie...”

“...prosił żebym mu opowiedział o sobie...”

“...pytał czy mieszkam z mamą i z tatą...”

“...opowiadał mi, ze przyjaźni się z wieloma osobami w moim wieku”

“...poprosił mnie o przesłanie zdjęcia...”

“...zaproponował spotkanie...”